O’tish joyi — bu kabellar, quvurlar va boshqa kommunikatsiyalar yong’inga qarshi to’siqni (devor, to’siq yoki yopmani) kesib o’tadigan tugun. Aynan o’tish joylari ko’pincha yong’indan himoya tizimining zaif nuqtasiga aylanadi: himoyalanmagan tugun orqali olov, tutun va issiq gazlar bir necha daqiqada qo’shni yong’in bo’limiga o’tadi. To’g’ri yechim tanlash uchun avval qurilishda uchraydigan tugun turlarini va har bir yondashuvning kuchli hamda zaif tomonlarini ko’rib chiqamiz, so’ngra — bu vazifalarni STABITERM qanday hal qilishini.
1-qism. Qurilishda o’tish joyi tugunlari turlari
To’siq joylashuvi bo’yicha
- Devor va to’siqlar orqali — vertikal to’siq, to’ldirish avvalo olov va tutunga qarshi ishlaydi. + montaj va reviziya osonroq; − kabellar ko’p bo’lganda butun kesim bo’ylab zichlikni ta’minlash qiyin.
- Yopmalar (pollar) orqali — gorizontal to’siq: to’ldirish o’z og’irligini ko’taradi va pastdan kuyishga qarshi turishi kerak. + qavatlar orasida ishonchli ajratish; − bajarish murakkabroq, tugunning ko’taruvchanligiga talab yuqori.
Tugun tarkibi bo’yicha
- Yagona kabel yoki quvur — oddiy tugun, oson germetiklanadi, minimal xarajat.
- Kabel to’plamlari, lotoklar va qutilar — murakkab geometriya va havo zazorlari; ishonchliroq, lekin germetiklik va reviziya qiyinroq.
- Metall quvurlar — issiqlik o’tkazadi, tugun orqali issiqlik uzatishni hisobga olish kerak.
- Plastik quvurlar — yong’inda eriydi va kesimni ochiq qoldiradi, shuning uchun teshikni yopadigan ko’piklanuvchi elementlar kerak.
- Tranzit va kombinatsiyalangan tugunlar — germetiklash uchun eng murakkab.
To’ldirish konstruksiyasi bo’yicha
- Quruq yig’ma tugunlar (modulli bloklar, yostiqlar). + tez montaj, oson reviziya, kabel qo’shish, qayta ishlatish; − tipik kesimlar uchun, aniq montaj talab qiladi.
- Ho’l berkitmalar (eritma va shtukatur tarkiblar). + monolitlik, mustahkamlik, har qanday kesim; − mustahkamlik uchun vaqt kerak, tez-tez qayta yotqizishda noqulay.
- Choklarni elastik germetiklash (deformatsion choklar ham). + harakatlanuvchi tugunlarda ishlaydi, tutun va gazni o’tkazmaydi; − choklar va zazorlar uchun, katta teshiklarni almashtirmaydi.
Talab qilinadigan o’t chidamlilik chegarasi bo’yicha
O’tish joyi tugunlari o’t chidamlilik chegarasi bo’yicha tasniflanadi. To’siqqa talab qanchalik yuqori bo’lsa, tugunga shunchalik ko’proq hajm va sifatli to’ldirish kerak bo’ladi. Har bir to’siq uchun aniq chegara ob’ektning loyiha hujjatlari bilan belgilanadi.
2-qism. STABITERM bu vazifalar uchun nima taklif qiladi
Har bir tugun turi uchun STABITERM liniyasidan o’z yechimi bor:
- Ho’l hajmli berkitma — STABITERM 008 berkituvchi tarkib: mustahkam, cho’kmaydi, o’nlab yillar xizmat qiladi.
- Choklar va deformatsion choklar — STABITERM 010 o’tga chidamli germetik: elastik, tez qo’llaniladi, tutun va gazni o’tkazmaydi.
- Quruq yig’ma o’tish joylari — STABITERM 021 yong’inga qarshi blok.
- Kabelni tugunga yaqin himoya — STABITERM 300 to’r va STABITERM 225 bo’yoq.
Amalda yechimlar birlashtiriladi: teshik hajmini tarkib yoki blok bilan yopadilar, choklar va tutashuvlarni germetiklaydilar. Materiallar, sarf va zarur o’t chidamlilik chegarasini biz aniq tugun uchun tanlaymiz.
Ob’ektlardagi namunalar
O’tish joylarini ob’ektda qabul qilish
Tayyor o’tish joylari tugunlarini ob’ekt topshirilayotganda FVV inspektori tekshiradi: teshiklarning to’ldirilishi, kabel lotoklari va quvurlar atrofidagi choklar va tutashuvlar germetikligini ko’rib chiqadi.
Tugunlarning o’zidan tashqari inspektor qo’llanilgan material hujjatlarini tekshiradi:
- O’zbekiston Respublikasi FVV yong’in xavfsizligi sertifikati;
- muvofiqlik sertifikati;
- partiya uchun sifat pasporti;
- yashirin ishlar dalolatnomalari;
- qo’llanilgan germetik va boshqa materiallarning ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati;
- material partiyasi raqami;
- qoplama qalinligining talab qilinadigan o’t chidamlilik chegarasiga mosligi.
Shuning uchun material hujjatlarini oldindan — yetkazib berish bilan birga to’playmiz.
Nega STABITERM
- O’tish joylari va kabelni yong’indan himoya qilish uchun to’liq materiallar liniyasi bir joyda.
- Materiallar Toshkentdagi omborda mavjud — respublika shaharlariga yetkazib berish keyingi kunda.
- STABITERM materiallarining O’zbekiston ob’ektlarida ko’p yillik qo’llanilishi: amaldagi korxonalarda isbotlangan samaradorlik va uzoq xizmat muddati.
- Toshkentda va butun O’zbekiston bo’ylab yetkazib berish va texnik qo’llab-quvvatlash.
- Tarkib tanlash, sarf hisobi va ob’ekt uchun texnik ma’lumotlar to’plami.
Ko’p beriladigan savollar
Devordagi kabel o’tish joyini nima bilan yopish kerak?
Teshik hajmini STABITERM 008 berkituvchi tarkib yoki STABITERM 021 yong’inga qarshi blok bilan yopadilar, choklar va tutashuvlarni esa STABITERM 010 o’tga chidamli germetik bilan germetiklaydilar. Aniq yechim teshik o’lchami va zarur o’t chidamlilik chegarasiga bog’liq.
Blok berkituvchi tarkibdan nimasi bilan farq qiladi?
Blok — quruq yig’ma berkitma: kabel qo’shish yoki almashtirish va reviziya kerak bo’lgan joyda qulay. Berkituvchi tarkib esa har qanday kesim uchun monolit berkitma beradi.
Keyinchalik berkitma orqali yangi kabel o’tkazish mumkinmi?
Ha. STABITERM 008 berkituvchi tarkibi yangi kabellarni yotqizish uchun demontaj qilinadi va keyin tiklanadi, STABITERM 021 bloki esa dastlab qismlarga ajratish va qayta yotqizish uchun mo’ljallangan.
Ob’ektda kabel yoki kommunikatsiya o’tish joylarini yopish kerakmi? Ariza qoldiring — har bir tugun uchun materiallar tanlaymiz va sarfni hisoblaymiz →
Kabel liniyalari, lotoklar va estakadalarni himoya qilish: Kabelni yong’indan himoya qilish — Toshkent va O’zbekiston →